MANTELZORG

De extra zorg vanuit de omgeving voor een familielid of vriend/vriendin die dementie heeft, noemen we ‘mantelzorg’.

De term ‘mantelzorg’ is in 1972 bedacht. Dit is de zorg, die als vanzelfsprekend, door gewone mensen binnen een sociaal netwerk wordt geboden. Als vriend of familielid helpt men iemand in de omgeving die dat nodig heeft. Een zieke of iemand met problemen.

Mantelzorg bij een naaste met dementie

De diagnose dementie heeft een grote invloed op het leven. Vooral op het leven van de persoon met dementie. Die raakt steeds meer de grip op het bestaan kwijt. Maar ook op het leven van de mensen om hem of haar heen. De zorg voor een naaste met dementie is een zware en verantwoordelijke taak, en kan enorm belastend zijn. Veel mantelzorgers hebben hun handen meer dan vol, aan de zorg voor hun naaste. Zij kunnen makkelijk overbelast raken.

Bij overbelasting  kunnen allerlei klachten ontstaan. Bijvoorbeeld uitputting, hoofdpijn, verhoogde bloeddruk, schaamte- en schuldgevoelens, rusteloosheid en chaotisch gedrag.

Mantelzorg is dan wel ‘vanzelfsprekend’, het is ook ontzettend zwaar. Naast het gewone leven, een baan en een eigen gezin, moet men op veel momenten klaarstaan om de persoon met dementie te ondersteunen. Het verloop van de ziekte is vaak vreemd, er gebeuren onverwachte en pijnlijke dingen, het is langdurig en het contact dat u eerder met die persoon had, verandert. U helpt deze persoon zonder dat u weet of u het goed doet, want u bent niet opgeleid voor de zorg.

Gelukkig zijn er allerlei mogelijkheden voor ondersteuning. Hieronder volgen een aantal verwijzingen.

Veranderende rollen en relaties

Als je partner dementie heeft, zal jullie relatie ingrijpend veranderen. Je partner zal jouw hulp vaker nodig hebben. En andersom kan hij of zij jou niet altijd meer helpen of steunen.

Het doet veel verdriet om je geliefde te zien veranderen naar iemand die steeds afhankelijker wordt. De relatie verandert, je bent niet meer gelijkwaardig. Dit is een proces van verlies en rouw.

Iedereen is anders en zal anders met dit verlies omgaan. De band blijft bestaan en soms ervaar je momenten waarin je je partner weer even herkent. Maar er zijn veel dingen waarvan je beetje bij beetje afscheid moet nemen:

- Je verliest de persoon zoals je die kende
- Je verliest steun
- Je kunt steeds minder samen delen
- Je neemt afscheid van vertrouwde gedrags- en leefpatronen
- De intimiteit en seksualiteit tussen jullie verandert
- Sociale contacten veranderen en verdwijnen soms
- Je verliest je vrijheid om te doen wat jij wilt doen
- Soms verlies je inkomen
Meestal geeft dementie je de tijd om stapje voor stapje te wennen aan de nieuwe situatie. Neem die tijd en dwing jezelf niet om je sneller aan te passen of jezelf weg te cijferen.

Meer informatie vindt u op de website van dementie.nl 

Schuldgevoelens

Ook mantelzorgers hebben behoefte aan rust en stilte om zich heen. Op dat moment bent u er even niet voor uw naaste. Sommige mensen hebben daarover een schuldgevoel. Probeer te voorkomen dat u daar last van krijgt. U kunt alleen voor iemand zorgen als u zelf ook voldoende rust neemt en uzelf ontziet.

Overbelasting
Overbelasting op zowel lichamelijk, sociaal als emotioneel vlak komt dikwijls voor bij mensen die zorgen voor een naaste met dementie. Een eerste teken van overbelasting is dat de mantelzorger het gevoel heeft de situatie nooit te kunnen loslaten en de situatie niet de baas te zijn. Het geven van mantelzorg is vaak géén bewuste keuze, maar men rolt er geleidelijk in. De hoeveelheid mantelzorg neemt in de loop van de tijd ongemerkt toe en daarmee ook de kans op overbelasting. Niemand, en zeker niet degene die u verzorgt, is erbij gebaat als u de verzorging niet meer aankunt.

Tips
Let op uw gezondheid. Neem voldoende rust en eet gezond. Als u tijd hebt, doe dan ook aan sport en neem ‘alarmsignalen’ altijd serieus. Als u last hebt van slapeloosheid, stress, geïrriteerdheid, gebrek aan concentratie of uitputting, ga dan naar uw huisarts, of praat er met familie of vrienden over.

Voorkom overbelasting
De veranderingen die u meemaakt zijn groot. Uw hele leven wordt er door beïnvloed. Vergeet u echter niet dat er ook voor u als mantelzorger hulp is! Voorkom overbelasting! Let op de volgende symptomen:

-Slecht slapen
-Geen eetlust
-Voortdurende angst voor de toekomst
-Snel geïrriteerd raken, geregeld boos worden op uw partner, vriend, familielid
-Geen sociale contacten meer aangaan
-Hoofdpijn
-Afspraken vergeten
-Zenuwachtigheid
-Voortdurend zorgen maken over uw naaste
-Geen hulp durven vragen, maar alles alleen willen doen

Als u zich in (een van) bovenstaande symptomen herkent, neem dan contact op met uw huisarts.

Hulp voor mantelzorgers - Alzheimercentrum Amsterdam

Rouw en verlies bij dementie

Met een naaste met dementie begint het afscheid nemen en het rouwen al lang vóór u hem of haar verliest aan de dood. Uw naaste gaat steeds minder lijken op de persoon die hij  of zij ooit was en u kunt steeds minder contact met hem of haar krijgen. Hierdoor neemt u, beetje bij beetje, afscheid. 

Meer informatie vindt u op de website van dementie.nl (link) >>

Mantelzorg volhouden

Dit wil iedereen. De zorg voor uw naaste volhouden tot het eind. Maar als uw naaste dementie heeft dan is dit een bijna onmogelijke opgave. Iemand met dementie heeft op een bepaald moment in de ziekte 24 uur per dag wakkere zorg nodig en dat is in de thuissituatie niet te realiseren zonder veel eigen financiële middelen. Het is dan ook belangrijk om te kijken naar zo lang mogelijk de zorg volhouden en elkaar geen beloftes te doen zoals geen opname, die niet waargemaakt kunnen worden. U kunt het mantelzorgen vergelijken met een rugzak op uw rug waar steeds wat meer zorgtaken in komen. Een tas op uw rug die maar langzaam zwaarder wordt, daar merkt u het zwaarder worden niet zo van. Maar de belasting vraagt wel veel van uw eigen energie en gezondheid. Daarom is het belangrijk om ondersteuning te hebben in dit proces. Voor de een zal dit zijn om naar een mantelzorggroep te gaan en ervaring te delen, voor een ander contact met een familid of vrienden die de zorgen delen. Maar ook zorg en ondersteuning kunnen helpen. Bijvoorbeeld huishoudelijke hulp of dagbesteding.
Het is soms lastig om hulp te aanvaarden voor u als mantelzorger maar bedenk dat als u op reis gaat met die zware rugzak u daar sneller last van krijgt dan van de koffer met wieltjes de u meeneemt. Zie dan ook hulp en ondersteuning als de wieltjes onder uw mantelzorg koffer om het langer vol te houden.

 

Goed voor jezelf zorgen als mantelzorger

Zorgen voor iemand met dementie is zwaar. Jij bent mantelzorger voor die persoon, maar je hebt ook nog steeds je eigen leven. Let daarom goed op je eigen gezondheid. En durf anderen om hulp te vragen.

Goed voor jezelf zorgen (als mantelzorger) | Dementie.nl

Mantelzorg en migratieachtergrond

In de nabije toekomst zullen we vaker te maken krijgen met mensen met dementie met een migratieachtergrond. Ouderen met een migratieachtergrond zijn 3-4 keer gevoeliger om dementie te krijgen. Zij hebben vaker te maken met hoge bloeddruk, diabetes en overgewicht. Dit zijn risicofactoren die de kans op dementie vergroten. Belangrijk is dat we ons daar bewust van zijn. Zowel voor de familie rondom de oudere, de mantelzorgers, en de professionals.

Mantelzorgers zijn vaak vrouwen. Die voelen zich het meest verantwoordelijk. De zorg voor een persoon met dementie is intensief en belastend, en neemt met de tijd steeds toe. Soms wordt de zorg in families met een migratieachtergrond met de hele familie gedaan, maar het kan ook zijn dat één van de familieleden er bijna alleen voor staat.

De zorg voor de oudere is een emotioneel gebeuren. Veel mantelzorgers vinden het fijn en zijn er trots op dat zij voor hun naaste kunnen zorgen. Die zorg geeft je een identiteit! Het voelt alsof je daardoor een beter mens bent. Je bent een heel goede ( schoon)dochter of (schoon)zoon!  Daarom kan het moeilijk zijn om de zorg te delen. Dus het kan gebeuren dat de (allochtone) mantelzorger niet snel hulp zoekt. En dit geeft een groot risico op overbelasting.

 

 

terugknop

Inhoud

Mantelzorg

Veranderende rol en relatie

Rouw en verlies bij dementie

Mantelzorg volhouden

Goed voor jezelf zorgen

Mantelzorg en migratieachtergrond

 

Lokaal hulp krijgen

Onder de verschillende gemeenten op deze website, kunt u regionale informatie vinden over diensten voor mantelzorgers.

Algemeen kunt u kijken bij:
Mantelzorg helpt jou helpen - MantelzorgNL (link) >>